Traditie

Ambachtelijke productie van Boeren-Leidse kaas

De productie van Boeren-Leidse kaas is eeuwenlang van vader op zoon doorgegeven, ook in de familie Warmerdam. In de jaren vijftig van de vorige eeuw is het originele productieproces bij Jan en Dirk Warmerdam (Sophiahoeve, Warmond) door het ministerie van Landbouw, Visserij en Voedselvoorziening op de gevoelige plaat vastgelegd. De foto's vormen een uniek document.

 Een_unieke_fotorapportage_uit_de_vorige_eeuw

   

Bijproduct van de boterbereiding

Boeren-Leidse kaas is oorspronkelijk een bijproduct van de boterbereiding. Na het onttrekken van de room aan de melk ten behoeve van de boterproductie resteerde magere melk, de zogenoemde ondermelk. De ondermelk werd aangewend voor de productie van magere kaas. De kaas uit de omgeving van Leiden werd bij uitstek bekend om zijn verfijnde smaak. 

De magere kaas werd onder andere gebruikt als proviandering voor de scheepvaart, zoals naar de oost en vele andere streken. De kaas liet zich door het lagere melkvetgehalte beter bewaren dan volvette kaas, vooral bij hoge temperaturen (de tropen).

'Daar wordt geen beter Kaas gevonden als aan den Leydschen vryën Rhyn'

Johannes le Francq van Berkhey schrijft in 1781 een lofzang op de Boeren-Leidse kaas:

Dan komt de fluxe Kaasboerin,
En drukt ‘er Leydens Sleutel in,
Een Krelis met zyn wyf te vree
rydt dan de Kaas ter Markt, naar Stee.

Daar wordt geen beter Kaas gevonden
als aan den Leydschen vryën Rhyn,
Het regte Hollansch Marzepyn
dat smaaklyk is voor alle Monden.

Wel zo nu, dat is kort en zakelyk de Kaasmakery;
gy doet Holland recht eer aan,
want de Leydsche Hollansche Kaas strykt de palm.


Lees het volledige 
Gedicht_MDCCLXXX1